Hoeveel cafeïne zit er in koffie?

Cafeïne, wat het is?

Ken je dat moment waarop je lichaam zegt “ik ben moe” en je hersenen wazig worden? Tijd voor cafeïne! Of het nu koffie, thee, een energiedrankje of chocolade is: cafeïne geeft je hersenen en zenuwstelsel een boost en helpt je alert te blijven.

De oorsprong van cafeïne

Cafeïne komt van nature voor in planten zoals koffie, thee en cacao. Cafeïne helpt de koffieplant om zich te beschermen tegen insecten, bacteriën en andere bedreigingen. Het is een natuurlijke pesticide.

Thee werd al rond 2737 v.Chr. gebrouwen, wat laat zien dat het een eeuwenoude bron van focus is. Koffie werd later ontdekt, rond 800 na Christus, door een Ethiopische herder genaamd Kaldi. Hij merkte dat zijn geiten opmerkelijk energiek werden na het eten van bepaalde bonen. Het resultaat? De wereld ontdekte de kracht van koffie. 

Hoeveel cafeïne zit er in koffie?

Omdat cafeïne een natuurlijke stof is die voorkomt in koffiebonen en fungeert als een afweersysteem voor de koffieplant, wisselt de hoeveelheid cafeïne. Het cafeïnegehalte in koffie varieert daarom en hangt af van het type boon en de omstandigheden waarin de plant groeit. Hoe lager de koffieplant groeit, hoe meer de bessen worden blootgesteld aan de externe factoren, hoe hoger het cafeïnegehalte. Terwijl koffie die hoger groeit, waar de omstandigheden rustiger zijn, meestal minder cafeïne bevat.

Zo werkt cafeïne in je lichaam

Na consumptie wordt cafeïne snel opgenomen in je bloed vanuit je darmen. Vervolgens gaat het naar de lever, waar het wordt afgebroken in stoffen die verschillende organen kunnen beïnvloeden. Het belangrijkste effect van cafeïne vindt echter plaats in je hersenen.

Daar blokkeert het de werking van adenosine, een neurotransmitter die normaal zorgt voor ontspanning en vermoeidheid. Door adenosine te blokkeren, voelt moe zijn een stuk minder logisch. Tegelijkertijd kan cafeïne de adrenaline in je bloed verhogen en de activiteit van andere neurotransmitters, zoals dopamine en noradrenaline, stimuleren. Het resultaat: een energieboost en verhoogde alertheid.
Het effect begint vaak al binnen 20 minuten en is na ongeveer een uur volledig merkbaar.

Cafeïne in populaire dranken (per 250 ml)

Waarom matcha anders voelt

Matcha bevat gemiddeld 30–35 mg cafeïne per gram poeder. Omdat je bij matcha het hele blad in poedervorm gebruikt, krijg je meer cafeïne binnen dan gewone thee, waarbij alleen de bladeren worden gebruikt.

De ervaring van energie voelt anders. Dat komt door L-theanine, een aminozuur in thee dat een rustgevend effect op de hersenen heeft. Samen met cafeïne zorgt L-theanine voor een gevoel van alertheid en ontspanning tegelijk. Daarom is matcha populair bij studenten en sporters die langdurige focus en uithoudingsvermogen nodig hebben.

Tip: matcha wordt vaak als een gezonder alternatief voor koffie gezien, waardoor mensen snel te veel drinken. Het hoge cafeïnegehalte kan leiden tot slaapproblemen, prikkelbaarheid, hartkloppingen of maagklachten. Geniet dus bewust van je hoeveelheid.

Even de theorie op een rijtje:
Cafeïne (theïne)

• Wat het is: Een stimulerend middel dat de receptoren in je hersenen blokkeert.
  Effect: Verhoogt alertheid en energie, maar kan bij gevoelige personen leiden tot nervositeit of trillen.
  In thee: Wordt ‘theïne’ genoemd, maar chemisch is het identiek aan cafeïne in koffie.
  

L-theanine

• Wat het is: Een aminozuur dat van nature in thee voorkomt.

• Effect: Verhoogt alfa-hersengolven, wat zorgt voor ontspanning en mentale alertheid, vermindert stress en vergroot focus.

Cafeïne in Arabica vs. Robusta

Er zijn twee veelvoorkomende soorten koffiebonen: Arabica en Robusta. Het verschil in cafeïnegehalte tussen deze twee soorten komt voort uit hun natuurlijke groeicondities:

• Robusta koffiebonen groeien op lagere hoogtes, waar ze meer worden blootgesteld aan ziektes, bacteriën en temperatuurverschillen. Om zichzelf te beschermen, produceren ze meer cafeïne. Dit resulteert in een bittere en krachtige smaak.

• Arabica koffiebonen groeien op grotere hoogtes, waar minder bedreigingen zijn. Hierdoor hebben ze minder cafeïne, wat zorgt voor een zachtere en complexere smaak zonder overheersende bitterheid.

Gemiddeld bevat Robusta koffie twee keer zoveel cafeïne als Arabica. Dit is belangrijk om rekening mee te houden bij het kiezen van je koffie, vooral als je gevoelig bent voor cafeïne.